ΧΟΙΡΟΒΟΣΚΟΣ

Δια σιωπώσης παραινέσεως.

2012-01-25T00:14:00.000+02:00

ἐν ἀσθενείαις,… ἐν ἀνάγκαις,… ἐν διωγμοῖς
καὶ στενοχωρίαις…
φυτρώνουν στην καρδιά τ’ αστέρια τ’ ουρανού
εδιδάχθημεν δια σιωπώσης παραινέσεως.

H Παρουσία στην κρίση.

2011-11-17T00:50:00.005+02:00

Τελικά, ο ίδιος ο Heidegger, στην περίφημη συνέντευξή του στο
περιοδικό «Der Spiegel» (1966), όπου εκφράζει την απογοήτευση, αλλά και
το φόβο του για τον σύγχρονο πολιτισμό, και κυρίως για την τεχνολογία
και την τέχνη, αναφέρει: «Μόνο ένας θεός μπορεί πια να μας σώσει.
Νομίζω ότι η μοναδική πιθανότητα σωτηρίας που μας έχει απομείνει είναι
να προετοιμάσουμε την αμεσότητα, μέσα από τη σκέψη και την ποίηση,
για την εμφάνιση του θεού ή για την απουσία του θεού κατά τη διάρκεια
της παρακμής». Είναι η απόκρυψη και η αποκάλυψη, η άγνοια και η
γνώση, η απουσία και η παρουσία που οδηγούν στο ίδιο σημείο, ή που
μπορούν να οδηγήσουν σε όλα τα σημεία. Είτε ο Θεός μας αποκαλύπτεται, είτε είναι φαινομενικά απών, πάντοτε Είναι και πάντοτε έρχεται προς εμάς.

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου,υπηρετώντας ως σιτιστής στον γερμανικό στρατό, ο Paul Klee γράφει στη γυναίκα του: «Οι καιροί βέβαια είναι δύσκολοι, μα σου ανοίγουν τα μάτια.Λες η δουλειά μου στην ήρεμη και ατάραχη συνέχεια της ζωής μου να πήγαινε τόσο γρήγορα προς τα πάνω, όπως την χρονιά 1916/17;» Μια παθιασμένη πορεία προς τη μεταμόρφωση συνδέεται ωστόσο καλά με την μεγάλη αλλαγή του τρόπου ζωής».

Οι δυσκολίες και οι κακουχίες (παρόλο που ο Klee υπηρετούσε στα μετόπισθεν, εντούτοις ζούσε σε δύσκολες συνθήκες και είχε χωριστεί από την οικογένειά του) γίνονται δρόμος προς την μεταμόρφωση: μπορεί ο
Klee να μην επιλέγει να ζήσει έτσι, κάνει όμως καλοδεχούμενη αυτή την
αλλαγή προς το χειρότερο και την ευλογεί, καθώς τον βοηθά να φτάσει
στην τελείωση.

Τα σημειώνω μέσα σ’ όλη την στενοχωρία των ημερών , o αιτών λαμβάνει και ο ζητών ευρίσκει.

*Οι εικόνες:
W. Kandinsky, Δευτέρα Παρουσία, ξυλογραφία, 1912.
P. Klee, Άγγελος που ξεχνά, 1939.

Αναθήματα της καθημερινότητας.

2011-10-18T00:39:00.007+03:00

Does the land wait the sleeping lord…

«Όταν ο Μάλεβιτς εξέθετε το μαύρο του τετράγωνο ψηλά, στην κόκκινη γωνία, που υποκατέστησε το εικονοστάσι με την οκτωβριανή επανάσταση, έγραφε “Ο Θεός δεν εξέπεσε”. Ενώπιον όμως της προφανούς απουσίας του στη νεωτερική σκέψη, δεν μπορούσε να παραστήσει την ανάγκη του, παρά με το ορθογωνισμένο σκότος της αγνωσίας. Αρνούμενος την εκκλησία ως ανίκανη να εκπροσωπήσει τον Θεό και τη μορφή ως ανίκανη να εκφράσει το απόλυτο, ξανάβρισκε, εν αγνοία του ίσως, το κλασσικό επιχείρημα της εικονοκλασίας».

Σήμερα δουλέψαμε ακριβώς δεκατέσσερεις ώρες. Το μεροκάματο κόντεψε να γίνει νυχτοκάματο.Πρόλαβα όμως να ξαναδιαβάσω ένα κείμενο του Χρήστου( απόσπασμα από πάνω) και να ασχοληθώ λίγο με τον ποιητή- ζωγράφο David Jones και τα «Αναθηματά» του, με αφορμή τις συζητήσεις που κάναμε με τον Σπύρο πάνω σε μια μετάφραση του «Art and Sacrament» την οποία δουλεύει αυτό τον καιρό. Μου άρεσε πολύ το σχεδόν ξενικό πιά, Λονδίνιουμ –Λονδίνο, και η συντομογραφία του Χριστός Ναζωραίος. Ο τίτλος του ποιήματος του Jones,«Sleeping Lord» μου θύμισε το «ο πλούς εν τη νυκτί, πυρσός ουδαμού και ο Χριστός καθεύδει» ενός άλλου μεγάλου ποιητή, του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου. Tα γεγονότα των ημερών της ανθρώπινης ιστορίας είναι ακριβώς σαν ένα ταξίδι στα σκοτεινά, ενώ φώς δεν φαίνεται πουθενά και η Σωτηρία – Χριστός μοιάζει να κοιμάται . Does the land wait the sleeping lord… or is the wasted land that very lord who sleeps? (SL 1974 96)

Ξεκουράζει το να συνομιλείς με τις εικόνες και τις σκέψεις των φίλων.Τα σημειώνω όλα αυτά, τα σκόρπια αναθήματα (στολίδια) της καθημερινότητας, μια μέρα μετά την Κυριακή του Σπορέως μαζί με την ελπίδα και τον ρεαλισμό της παραβολής πως κάποιος καλός, και καλά φυλαγμένος σπόρος-θησαυρός, μπορεί πάντοτε να φυτρώνει μέσα μας στο Μέλλον.

Φραστικά ερείπια.

2011-10-09T14:29:00.006+03:00

Δε με μέλλει
που τα λόγια μου είναι κλεμμένα
θάμουν γυμνός χωρίς αυτά.(1)

Σε μεγάλη απόσταση μέσα στην ευωδιά του δυόσμου, αναλογίστηκα που πάω κι είπα για να μη μ’ έχει του χεριού της η ερημιά, να βρώ εκκλησάκι νά ‘χω να μιλήσω(2).Μήπως γίνει το θαύμα και συνταιριάξω με τους πλαϊνούς μου. Αλλά πώς; Εξακολουθώ να είμαι παραπάνω απ' ό,τι πρέπει υπερήφανος. Δεν είναι ρούχο η υπερηφάνεια, να την αποβάλεις εύκολα. Πρέπει ν' αποβάλεις μαζί της ένα μεγάλο μέρος του εαυτού σου. Να παραιτηθείς από πάρα πολλά(3). «Δια πλούτον πολύν πένης υπήρξα και διψούσα, δια πλήθος ύδάτων(4) που θα έσβηναν την αγωνία της ύπαρξης», μου ψιθύρισε στ' αυτί ο άγιος, ενώ πάλευα μπουσουλώντας να στήσω το πνευματικό μου φτωχόσπιτο pacing forever in the hell of make-believe. Which never is belief (5).(Μπουσουλώντας παντοτεινά στην κόλαση των παραπειστικών συλλογισμών,που δεν γίνονται ποτέ πεποίθηση). «Μή γίνου παραπικραίνων… χάνε τὸ στόμα σου καὶ φάγε ὃ ἐγὼ δίδωμί σοι(6)…κατάπια τον γαϊδαρο με την ουρά όπως καταλαβαίνεις», μου συνέχισε σε ήχο πλάγιο μετά τον άγιο, και ο προφήτης.

Διαμαρτυρήθηκα: «Με καθαρές τις αισθήσεις δεν ακούς πια, παρά ό,τι λέει ο άλλος. Δεν υπάρχεις εσύ πιά. Τούτο λοιπόν το τρομερό δεν το δέχεται εύκολα η ύπαρξη μου…». «πονώ Κύριε…» είπα, και γονάτισαν δακρύζοντας ένδον, όλοι οι διασπασμένοι εαυτοί μου». « Γυμνοί αγαπάμε… » μου απάντησε κι απομακρύνθηκε, αφήνοντας στα χέρια μου ένα μικρό τοσοδούλικο σταυρουδάκι για να το κουβαλώ μέχρι να γίνω άνδρας ήλικίας και ενότητας.

1.μοναχού Χ. ΕΙΣ ΕΑΥΤΟΝ.
2.Οδυσσέας Ελύτης. Το φωτόδεντρο.
3. Ν.Γ.Πεντζίκης. Ο πεθαμένος και η ανάσταση.
4.Συμεών ο νέος Θεολόγος.
5.Τ.S. Elliot. Murder in the Cathedral, Part II.
(μετάφραση Γ.Σεφέρης – παράφραση χοιροβοσκός)
6.Ἰεζεκιὴλ 2,8

Στην εορτή του φίλου μοναχούΧ.

Το ελάχιστο.

2011-09-29T23:11:00.003+03:00

«Το ελάχιστο θέλησα και με τιμώρησαν με το πολύ», γράφει ο Ελύτης, ξέροντας πως «από το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε. Μόνο που ’ναι πιο δύσκολο».

Χαμογέλασα, ανακαλώντας στη μνήμη την στιχομυθία μας με τον π.Ι. είκοσι χρόνια πρίν.

- Σείς κυριέ μου έχετε πάει σ’ εκείνο το μέρος;
- Όχι , υπάρχει κάτι το ενδιαφέρον εκεί; ρώτησα υπονοώντας τ’ ανθρώπινα.
- Δεν υπάρχει τίποτα κυριέ μου, κι αυτό είναι το ωραίο.

Εκείνο το δειλινό ευλογηθήκαμε με το ελάχιστο, το πραγματικά πολύ

Πληρότητα.

2011-09-20T19:51:00.002+03:00

εκεί από τις κακοδιαθεσίες της όλες
θα θεραπεύεται κρυφά η καρδιά.

Μιλώντας τις προάλλες με τον Χ. για τις ανεπίγνωστα κοινές διαδρομές μας, και την Μυτιλήνη, θυμήθηκα ένα κομματάκι -κομματέλι, όπως θα λεγότανε στην τοπική λαλιά- διαδρομής, που το περπάταγα τα πρωϊνά, από τις Χαλατσές μέχρι την Ευρειακή, για να πάρω ψωμί, από ένα φούρνο μικρό, πάνω στη θάλασσα χτισμένο, και το καθημερινό μου συναπάντημα με την ελιά της φωτογραφίας*. Καθόμουνα σε τούτη ακριβώς τη σπιθαμή της παραλίας, κι ο χρόνος -άς το πούμε- σταματούσε νάχει πια εξουσία. Δεν υπήρχε τίποτα να ειπωθεί, τίποτα να γραφτεί, και τίποτα για ν’ ανησυχεί κανείς. Πληρότητα, η έλλειψη των ημερών που ζούμε.

Στο τέλος της κουβέντας μας με τον Χ. θυμήθηκα και γύρισα μέσα μου την ανάμνηση μιας τέτοιας αίσθησης σε παρελθόντα χρόνο: «Τί τόπος! Θεέ μου σέ εὐχαριστῶ ποῦ μέ ἀξίωσες νά τόν περπατήσω (ἤ νά τόν κολυμπήσω), νά τόν ἀγαπήσω καί νά τόν σέβομαι. Καί οὐδείς λόγος ἐξαρκέσει πρός ὕμνον τῶν θαυμασίων σου». ( Λορεντζάτος,Collectanea,277, σελ.136).

*Κόλπος της Γέρας.

Σύμμεικτο 269 – Του Σταυρού

2011-09-14T19:39:00.005+03:00

Ερώτηση

«Τά ξωκλήσια δίπλα στά καΐκια ἤ ἀπάνω στά βράχια τῶν νησιῶν μας, πῶς ἐξηγοῦν οἱ φωτισμένοι μας τήν παρουσία τους; Διακοσμητική μήπως;

Αυτά αναρωτιέται περιπαικτικά ο Λορεντζάτος στο Σύμμεικτο 269 (Collectanea, σελ.131).

Απάντηση

O Μιρσέα Ελιάντ έχει εν μέρει, και προπάντων για λογαριασμό του πολιτισμού και των δημιουργών του καλλιτεχνών, απαντήσει σ’ αυτό το ερώτημα. «Mε το να κάνει ορατό το ιερό, οποιοδήποτε αντικείμενο ή κτίσμα, γίνεται κάτι άλλο, ενώ παραμένει αυτό καθεαυτό, αφού συνεχίζει να συμμετέχει στο εγκόσμιο περιβάλλον».

κάτι άλλο…

«Καὶ καθὼς Μωυσῆς ὕψωσε τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ' ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον(Ιωαν. γ 13-17)».

Οι «αφώτιστοι» και «αμόρφωτοι», που σήκωναν τέτοια ξωκλήσια, αιώνες τώρα,ουσιαστικά σήκωναν σύμβολα νίκης επί της ερήμου -εσωτερικής και εξωτερικής του ανθρώπου- και επί του φόβου του, όπως τον διατύπωσε ο Πασκάλ: «Η αιώνια σιωπή του απείρου με τρομάζει - Le silence éternel de ces espaces infinis m'effraie»,( Pensées III, 206).

Αφήνω τη συνέχεια για μια άλλη φορά. Σήμερα είναι του Σταυρού!

Η Φωτογραφία: Ξωκλήσι στην Νάξο. Ανεβαίνοντας για τ’ Απεράθου.

Μιστεριόσο

2011-09-11T18:54:00.014+03:00

Στην σκιά ενός ανθρώπου
που περπατά κάτω από τον ήλιο,
κρύβονται περισσότερα αινίγματα
από όσα υπάρχουν σε όλες τις θρησκείες.
Περασμένες, τωρινές και μελλούμενες!
Giorgio De Chirico.

Μου έγραφε καιρό πριν ο thas…

[…]Είναι συγκινητικό να παραλαμβάνεις τη δισκοθήκη κάποιου, ιδίως αν πρόκειται για βινύλια τα οποία έχουν αυτή την υλική υπόσταση. Δεν είναι το ίδιο με τα cd, ας πούμε. Με τους δίσκους αισθάνεσαι το χαρτί του εξωφύλλου, βλέπεις τη φθορά του, σκέφτεσαι τη θυσία που μάλλον χρειάστηκε για να αποκτηθεί κάποτε, την προσδοκία να σου αρέσει... τέτοιες σκέψεις κάνω και συγκινούμαι... δεν ξέρω τι και πώς, ίσως να σκέφτομαι και τον εαυτό μου μικρό να κάνει τα ίδια πράγματα, μια εποχή αθωότητας που πέρασε ανεπιστρεπτί. Παρελθοντολογώ όμως και δεν πρέπει.[…]

Η θυσία των δίσκων

Η αγορά των δίσκων ήταν μια θυσία με έντονα συμβολικό περιεχόμενο. Το βινύλιο ήταν το εξαγνιστικό υλικό που ένωνε τα όνειρα και τις απορίες μιας παρέας, και σε ότι ενώνει υπάρχει πάντα κάποια αίσθηση του ιερού, έστω και διαταραγμένη τραγικά πολλές φορές.

Οι συζητήσεις μας σχολιάζοντας εξώφυλλα δίσκων αφορούσαν το πως επικοινωνούσαν οι δημιουργοί τους μεταξύ τους,αλλά και εμείς με αυτούς. Ποιό κίνητρο οδηγούσε τον εικονοκλάστη τελωνικό μοναχό (Θελόνιους Μόνκ) να διαλέξει για εξώφυλλο του δίσκου του το έργο του Ντε Κίρικο «ο Προφήτης»! Kι όποιος ξέρει πόσο απομονωμένα και περιθωριακά δημιούργησε ο Μόνκ θα ξέρει επίσης πως δεν είναι μόνο ένα τυχαίο λογοπαίγνιο το επιθετό του. Πού συναντιόντουσαν ο Προφήτης του Ντε Κίρικο της scuola metafisicα με τον μεγαλόσωμο και τελωνικά διαταραγμένο Μόνκ; Εμάς γιατί μας γοήτευε; Αργότερα κατάλαβα πως όλοι τους ζητούσαν να ζήσουν κάτι απόλυτο με έντονο τρόπο। Κάτι που να τους υπερβαίνει αλλά να ναι δικό τους συνάμα! Θέλανε να ζήσουν την Ζωή πέρα απ’ την ίδια τη ζωή τους. Το ίδιο θέλαμε και εμείς.

Κάποιοι δεν μεγαλώσαμε με τραγικούς, κλασσική παιδεία, ή τον Παπαδιαμάντη στο προσκεφάλι μας. Μεγαλώσαμε παίζοντας σε μια πλατεία, ακούγοντας δίσκους σχεδόν κάθε βράδυ και τραγουδώντας ό,τι ακούγαμε να παίζει ένα όργανο. Για να επικοινωνήσεις αυτοσχεδιάζοντας χρειάζεται να μιλάς μια γλώσσα. Το πιο δύσκολο όργανο – καθόλου παράδοξα - είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Κι αυτό ψηλαφίζεται ίσως , αλλά δεν αποτυπώνεται, ούτε περιέχεται σε δίσκο –ή άλλα αποθηκευτικά μέσα- ολοκληρωτικά. Οι δίσκοι ήταν τα πρώτα βιβλία μας σ’ αυτό το δημόσιο σχολείο που δεν τελειώνει ποτέ. Ας τα χαρούν κι άλλοι. First things first!

Η φθορά των εξωφύλλων.

Τον ίδιο περίπου καιρό της επικοινωνίας μας με τον thas, εκοιμήθη η μητέρα του Θ. Στην κηδεία δημιούργησε μια ανάστασιμη διάθεση, η εικόνα κάποιων ανθρώπων που τους έχει χωρίσει η διαφορετική πορεία μέσα στα χρόνια, οι ανθρώπινες καταστάσεις, οι διαφορετικές ερμηνείες και ακούσματα δίσκων, μεταφορικά πάντα, να βρίσκονται όλοι μαζί ξανά ενωμένοι μπροστά στο τελικό μυστήριο της Ζωής. Γιατί βέβαια, ο θάνατος είναι - ανάμεσα και σ’ άλλα - το ερώτημα, του τι ζωή μπορεί να έχει ο ήχος που θα παραχθεί με υλικό την φθορά και την σιωπή; Τώρα θυμήθηκα πως φιληθήκαμε με τον thas, χωρίς ν’ αλλάξουμε λέξη. Πολυλογώ όμως και δεν πρέπει. Misterioso!

Πληροφοριακά

Το κομμάτι αντανακλά την επιρροή της πεντατονικής κλίμακας στον Monk. Την εκτιμησή του δηλαδή στον Ντεμπυσσύ και τους Ιμπρεσιονιστές. Στο βίντεο αναγνωρίζω τον ένα από τους δυο πιανίστες που παίζουν το Misterioso. Είναι ο Τόμυ Φλάναγκαν. Μουστάκι, καραφλίτσα, και μπλέ σκούρο σακκάκι. Αγαπημένος μου πιανίστας των εφηβικών χρόνων. Μαύρος με Ιρλανδέζικο ονοματεπώνυμο! Ολόκληρο το ντοκυμαντέρ του Κλίντ Ηστγουντ με θέμα την ζωή του Μόνκ, μπορείς να το δείς εδώ.

Σύμμεικτο 651

2011-08-30T20:06:00.004+03:00

Ανάγνωση

Mar dell’ essere
Ποῦ τάχα τούς σωριάζεις
Τόσους πνιγμένους;

Μετάφραση

Θάλασσα τῆς ζωῆς
Ποῦ τάχα τούς σωριάζεις
Τόσους πνιγμένους;

Απάντηση

Σέ αντανακλάσεις του φωτός,ἐπί τῶν ὑδάτων, Ζήσιμε. Οἱ πνιγμένοι – όλοι μας, λίγο πολύ, το ξέρωμε- πιανόμαστε ἀπό τίς ἀκτίνες-μαλλιά τοῦ ἡλίου.

Μικρό Σχόλιο

Το αριθμημένο Σύμμεικτο 651 (από τα Collectanea, σελ.348) του Λορεντζάτου μού έκαμε εντύπωση έτσι όπως στεκόταν μόνο του στο καλοκαιριάτικο πρωϊνό, με το δαντικό δάνειο “nell’infinito mar dell’essere” για προμετωπίδα. Δεν είχα ακόμη δεί τα τρία σταυρουδάκια που σχημάτιζαν οι πευκοβελόνες, να σκύβουν και να ευλογούν, στο θρόϊσμα του ανέμου, τόσους πνιγμένους.

Ό,τι αγαπήσαμε…

2011-08-08T22:54:00.002+03:00

«What we have loved
Others will love
And we will teach them how.»

Ό,τι αγαπήσαμε,
θα τ’ αγαπήσουν κι άλλοι
Εμείς θα τους διδάξουμε τον τρόπο.

μου ψιθυρίζει, o Γουϊλιαμ λέξεις που αξίζουν.
του απαντώ κι εγώ…

Ό,τι αγαπήσαμε,
λίγα, μα ωστόσο πολλά
μας αγαπήσανε κι αυτά,
και μας δοθήκανε, με το δικό τους τρόπο!

H «μικρότητα» του καλλιτέχνη.

2011-05-25T18:11:00.004+03:00

Σήμερα στην δουλειά ξεφορτώσαμε ένα φορτηγό ρολλά με τα χέρια. Μας πήρε μισή μέρα να το κάνουμε. Γύρισα σπίτι με μια γλυκειά κούραση, ευχαριστημένος που μου επιτρέπεται καγὼ να ἐργάζομαι ακόμη χρησιμοποιώντας το σώμα μου. Έκανα ένα μικρό διάλειμμα για να δώ το τρέηλερ της ταινίας για την Πίνα Μπάους, γυρισμένη από τον Βίμ Βέντερς. Η Πίνα Μπάους πέθανε ξαφνικά, ενώ γυριζότανε η ταινία, παραδόξως όμως, όχι από τον καρκίνο, τον οποίο της είχαν ήδη διαγνώσει οι γιατροί .Δούλεψε με το σώμα της εξήνταοκτώ χρόνια, όπως και με τα σώματα των χορευτών της. Θεωρούσε πως ήσαν μικρά όσα έκανε –κάτι σαν μικρές ρωγμές στην καρδιά- για αυτό και ήταν μεγάλη!

Στο ινστιτούτο Γκαίτε θα προβληθούν σ’ ένα επαναληπτικό αφιέρωμα τρείς ταινίες για την Πίνα Μπάους. Είναι ξεκούραση να γνωρίζεις πως υπάρχουν πάντα άνθρωποι, έτοιμοι ν’ αναμετρήσουν τις ιδέες τους με τα σωματά τους και την τεχνική τους, και ακόμα περισσότερο, να εξακριβώσουν την τέχνη τους ως διάσταση του πραγματικού.

To Γκέττο στα Πατήσια - Εἰς ἑαυτόν Δ’ 3

2011-05-14T11:36:00.005+03:00

«Ἀναχωρήσεις αὐτοῖς ζητούσιν,
Ἀγροικίας καί αἰγιαλούς καί ὅρη»
Ὅταν τό εἴπανε αὐτό,
Ἔκαναν στίς πόλεις προγραφές
καί ἀντεπαναστάσεις-
Ἔβαζαν τούς δούλους νά παλέψουνε
μέχρι θανάτου –
ξέρναγαν ὅ,τι ἔφαγαν
νά ξαναφᾶνε –
ἄναβαν πυρκαϊές
γιά χάρη γούστου.

Τί νά συμβαίνει ἄραγε μέ μᾶς;

Διαβάζοντας ποίηση για ν' αντέξω τις ειδήσεις! Χρειάζεται εύλογος χρόνος για να μεστώσει η εμπειρία μετά από τόσο σκληρές αναγνώσεις.Από τα σαράντα χρόνια κατρακύλας στην φτώχεια της μεταπολιτευτικής καλοπέρασης, υπάρχουν μόνο έτοιμες απαντήσεις. Όχι έτοιμες αλήθειες!

Φώς της Αυγής.

2011-05-08T14:12:00.003+03:00

Φώς της Αυγής (Luz da Aurora), είναι ο τίτλος του δίσκου των Γιαμαντού Κόστα (κλασσική κιθάρα) και Χάμιλτον ντζι Χολλάντα (μαντολίνο).Βλέπεις το βιντεάκι όπου παίζουν ένα κομμάτι απο την δουλειά τους αυτή. Ο τίτλος «σάμπα για τον Ράφα»( Ραφαέλ Χαμπέλου), τιμούν έτσι την παραδοσή τους, και ένα αδικοχαμένο ειδωλό τους (μουσικός κι αυτός).Μου αρέσουν αυτοί οι δύο.Καθόλου λόγια, απλά όργανα, εξαιρετική συγκέντρωση και μουσικότητα, εμπνευσμένο αποτέλεσμα. Αν σου αρέσει κατεβάζεις όλο το δίσκο απ’ εδώ. Ας πω κάτι κι εγώ. Καλημέρα!

Φώς στο κέντρο.

2011-05-07T18:55:00.003+03:00

«Έχεις περιοριστεί σ' ελάχιστα πράγματα…» μου είπε ο Κουκουζέλης, σε μια κατ’ ιδίαν συνομιλία μας, «…και φαίνεσαι να προτιμάς την σιωπή ενώπιον των θεμάτων που δεν γνωρίζεις».

Δραπέτης από ένα κόσμο φυγάδων…

«Δεν ξέρω αν είναι έτσι τα πράγματα… Αρτέμη » σκέφτηκα να του απαντήσω. «Έχω πολιτική στάση, η οποία βγαίνει από την πρακτική της καθημερινοτητάς μου».Η δουλειά της τέχνης μου, προϋποθέτει συγκέντρωση, και η συγκέντρωση απαιτεί την σιωπή. Γνωρίζω με σιγουριά πως θέλω να ξεφύγω απ’ όλους αυτούς τους πάτρωνες που έχουν αναλάβει εργολαβικά την σωτηρία μου. Λόγια, αναλύσεις, αριθμοί, και κανείς τους δεν δείχνει να ξέρει τι είναι η δουλειά…με και για τους ανθρώπους, και τι σιωπή απαιτεί.

Όποιος μιλάει πολύ αδειάζει γρήγορα,
Κάτι τέτοιο δεν ταιριάζει για όποιον θέλει να κρατηθεί στο κέντρο.
«Τάο Τέ Τσίνγκ - κεφάλαιο 5ο - πώς να χρησιμοποιείται η κένωση»

Στην Φαιδρά Συντεχνία

2011-03-17T23:05:00.009+02:00

…Ως κοινόν γνώρισμα είχον μεγάλην κλίσιν εις τα γιουβέτσια…

Διαβάζω στο μπλόγκ της Κοζανίτικης Παρέμβασης
περιοδικό Παρέμβαση
----------------------------
1. Παρασκευή 4 Μαρτίου, γενέθλιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, στα Γρεβενά κι εκ της «φαιδράς συντεχνίας” θα λάβει χώρα μικρή σύναξη των εντελώς φίλων της γραφής αλλά και των τρόπων του Αλεξ. Ππδ. στο υπερώον του οινομαγειρείου Μακεδονικόν.

***

Μου γράφει ο Αντώνης ο παρεπιδημών εις τα Γρεβενά εν τω μέηλ του…
«Γιώργο,σου στέλνω την αφίσα μας (μοιράστηκε εντύπως κατά την λήξη του συμποσίου...)Άρα σε κάνει ψηφιακό μέλος της Φαιδράς Συντεχνίας (άμποτε και από κοντά).

***

Θεωρώ καθήκον μου ως νέον ψηφιακόν μέλος της Φαιδράς Συντεχνίας να ευχαριστήσω κατά το έθος της γραφής, γενόμενος ο ίδιος Συναξαριστής, και μετερχόμενος ύφος Αγαπίου του Κρητός, αν και από δεκαετίας οσάκις γίνεται λόγος περί ηλικίας λέγω πάντα ότι είμαι, τριάντα οκτώ ετών!

«Λοιπόν, αδελφοί Γρεβενιωτοκοζανίται, παρακαλούμεν την αγάπην σας να μας ενθυμήσθε, και ημείς δεν παύομεν να ενθυμούμεθα τις λογιοτητές σας. Και να είσθε φιλάδελφοι, μεταδοτικοί ,πράοι και ελεήμονες… Τώρα εις τα μέρη όπου διατρίβετε, να κάμετε οικονομίαν, επειδή όλα είναι ευθηνά εις τας επαρχίας αντιθέτως προς τα της πρωτευούσης πίτουρα , και ξυλοκεράτια, τα υπο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σερβιριζόμενα, ένεκεν της ιδικής μας κρίσεως πνευματικής (από των πολλών μας αμαρτιών, ασθενεί το σώμα, ασθενεί και η ψυχή).

Αλλά περιμένομεν ένεκεν της αγάπης σας, άμποτε και συναντηθώμεν, να γίνει μικρά παράκλησις των αδελφών (χάριν των αγνοούντων αναγνωστών, σημειούμεν ότι παράκλησιν ενοούμε το γιουβέτσι, να πιώμεν και μερικά κρασοβόλια…»

Με αγάπη
Υπομονή και φόρτσο γινάτι!
Γεώργιος «Κοσμολαϊτης» Χοιροβοσκάκης.

μαζεύοντας χαμάδες γνώσης και πίστης.

2011-02-26T13:50:00.011+02:00

[…]Εύκολα ανταμώνομε ανθρώπους, γεμάτους πίστη, αδειανούς από γνώσεις (τα φληναφήματα του Γέροντα της Λογγοβάρδας, Φιλόθεου Ζερβάκου, για λογής εκκλησιαστικά ή κοινωνικά ζητήματα) και ανθρώπους, γεμάτους γνώσεις, αδειανούς από πίστη (τα φληναφήματα του Julian Huxley για την πίστη ή τη θρησκεία). Σπάνιος συνδυασμός τα δυο μαζί, πίστη με γνώσεις, και αληθινή ευλογία (του Α.Κ.Coomaraswamy τα γραφτά).[...]

Διαβάζω τα παραπάνω στα Collectanea του Ζήσιμου Λορεντζάτου, και συγκεκριμένα στο υπ’ αριθμό 237, σελ. 117. Χαμογελώ! Για όσους δεν γνωρίζουν και βιάζονται να κρίνουν, υπενθυμίζω πως ο Ζήσιμος είχε σε μεγάλη υπόληψη τον Γέροντα Φιλόθεο γράφοντας χαρακτηριστικά: «κάνει την λειτουργία να λειτουργεί». Δεν αδικώ την αναζητησή του, κι άς επιμένει κάποιος φίλος πως ήταν επηρμένος.

***

Θέλοντας να κάνω μια υπόμνηση -βοηθητική της αναζητησής του- στον «ερημίτη της Κηφισιάς», θα τον παρέπεμπα στον πρόλογο του βιβλίου «Ανατολικοί Πατέρες του 4ου αιώνα», γραμμένο από τον π. Γ. Φλωρόφσκυ. Στον πρόλογο ο ιστορικός και καθηγητής του Χάρβαρντ περιγράφει την περιπέτεια της έκδοσης , με την προτροπή της δακτυλογράφου των βιβλίων του… και μετέπειτα μοναχής Μαρίας των Παρισίων, μιας λαμπρής θεολόγου, ποιήτριας, πρώην, κοινωνικά ενταγμένης, αριστερής, που υπηρέτησε με γενναιότητα την πίστη της σε εφιαλτικούς καιρούς βρίσκοντας μαρτυρικό θάνατο στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Ράβενσμπρουκ στη Γερμανία το 1945. Αγία σήμερα της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Αντιγράφω απο τον πρόλογο του πατρός Φλωρόφσκυ στα 1978.Εκδόσεις Π.Πουρνάρα, Θεσσαλονίκη,1991.

[…]Αυτοί οι τέσσερες τόμοι για τους Άνατολικούς Πατέρες του 4ου αιώνα και τους Βυζαντινούς Πατέρες από τον 5ο μέχρι τον 8ο αιώνα δημοσιεύτηκαν αρχικά το 1931 και 1933 στα Ρωσσικά. Περιλαμβάνουν τις διδασκαλίες μου στο Ινστιτούτο Ορθόδοξης Θεολογίας στο Παρίσι από το 1928 μέχρι το 1931 και δημοσιεύτηκαν στην αρχή στα Ρωσσικά λίγο-πολύ με τη μορφή που είχαν λεχθεί στο Ινστιτούτο. Γι' αυτό δεν έχουν ακριβείς παραπομπές και κατάλληλες υποσημειώσεις. Ένας άλλος λόγος για την παράλειψη παραπομπών στις εκδόσεις του 1931 και 1933 είναι ότι τα βιβλία εκδόθηκαν τότε με δικά μου έξοδα και ήταν επομένως αναγκαία η αυστηρή οικονομία. Στην πραγματικότητα, η δημοσίευση τους κατέστη δυνατή μόνο ύστερα από τη γενναιόδωρη συμβολή και βοήθεια προσωπικών φίλων μου. Αυτές οι Αγγλικές εκδόσεις πρέπει να αφιερωθούν στη μνήμη τους.

Η πρωτοβουλία για την αρχική δημοσίευση πάρθηκε από την κ. Ελισάβετ Skobtsov, που έγινε αργότερα Ορθόδοξη μοναχή και είναι γνωστή με το μοναστικό της όνομα της Μητέρας Μαρίας. Αυτή δακτυλογράφησε τα αρχικά χειρόγραφα και μπόρεσε να πείσει τον κ. Ηλία Foadaminsky, πού ήταν εκείνο τον καιρό ένας από τους εκδότες της περίφημης Ρωσσικής Επιθεωρήσεως Sovremennye Zapiski (Σύγχρονα Χρονικά), να αναλάβει την οικονομική ευθύνη. Και οι δύο αυτοί χάθηκαν κατά τραγικό τρόπο στα Γερμανικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως.

Παρακινήθηκαν από την πεποίθηση ότι βιβλία στα Ρωσσικά για τους Πατέρες της Εκκλησίας χρειάζονταν πάρα πολύ, όχι μόνο για τους φοιτητές της Θεολογίας, αλλ' επίσης και για τον πολύ ευρύτερο κύκλο εκείνων που ενδιαφέρονταν για δογματικά και πνευματικά θέματα και απόψεις της Ανατολικής Oρθόδοξης Εκκλησίας[…]

***

Ξέροντας πως ίσως δημιουργούνται ερωτηματικά γι αυτού του είδους τις αναζητήσεις θα παρέπεμπα σ’ ένα απόσπασμα των όσων είπε ο Αγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος στην κηδεία του φίλου του, Βασιλείου του Μεγάλου.Απόσπασμα από το αναφερόμενο παραπάνω βιβλίο του π. Φλωρόφσκυ στην Ελληνική έκδοση.σελ.165.

[…]Καθένας πού έχει μυαλό θα αναγνωρίζει ότι η «παίδευσις» είναι για μας «το πρώτον των αγαθών». Και δεν εννοώ μόνον την ευγενέστερη και δική μας (χριστιανική) παίδευση, η οποία περιφρονεί τον εξωραϊσμό και το μακρόσυρτο του λόγου και ενδιαφέρεται μόνο για τη σωτηρία και τη θεωρία του κάλλους, αλλά και την κοσμική (την «έξωθεν») παίδευση, την οποία πολλοί Χριστιανοί κακώς απεχθάνονται ως ψεύτικη, επικίνδυνη, και απέχουσα από του Θεού. Αλλά δεν θα προτάξουμε τη δημιουργία έναντι του Δημιουργού της. Η παίδευση δεν πρέπει να περιφρονείται, όπως νομίζουν μερικοί. Αντίθετα, θα έπρεπε να αναγνωρίζουμε ό,τι εκείνοι πού έχουν τέτοια γνώμη είναι ανόητοι και αμαθείς. Θέλουν καθένας να είναι σαν κι αυτούς, ώστε μέσα στη γενική αμάθεια να μη φαίνεται η δική τους άγνοια[…].

***

1. Διαβάζοντας πιο προσεκτικά βλέπω πως έχει αγιοποιηθεί και ο Ηλίας Foadaminsky. Στάλθηκε και αυτός μαζί με άλλους σε στρατόπεδο συγκέντρωσης γιατί εφοδίαζαν Εβραίους με πιστοποιητικά Χριστιανών.

2.Για τις χαμάδες εξηγεί ο Ζήσιμος: «Τα Collectanea τούτα, δίχως ημερομηνίες, τα βλέπω σαν τις χαμάδες της πατρίδας μας, για τις οποίες το Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη (1927-1931) γράφει: «χαμάδα (η). Ελαία ώριμος πεσούσα από του δένδρου και τρωγομένη ανάλατος». Με τον ίδιο τρόπο και οι καταγραφές αυτές πρέπει, καθώς πέφτουν ώριμες από το δέντρο, να μαζεύονται και να τρώγονται, σα να λέγαμε, όπως είναι -δίχως άλλη επεξεργασία- ήγουν ανάλατες.» .

Παραστατική Ζωγραφική (με λέξεις).

2011-02-19T13:53:00.007+02:00

Χρήστος Μποκόρος. Η γνωριμία μ’ έναν μάστορα που δουλεύει με τα χέρια, και την Τέχνη του, σε μια εποχή που οι ιδέες τείνουν να παριστάνουν τα εργαλεία και οι ιδεολόγοι τους μαστόρους, σχεδόν πάντα είναι αφορμή για σκέψεις και συμπεράσματα, σε σχέση με το πώς αυτός ασκεί την μαστορική του. Για ένα αδαή περί τα ζωγραφικά, σαν και του λόγου μου, είναι πιο σημαντικό να καταλάβει -όσο μπορεί, κι όλοι μπορούμε, λίγο ώς πολύ- την εσωτερική στάση του τεχνίτη, παρά να προσπαθήσει να χωνέψει, αμάσητα, τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της δουλειάς του. «Τι ωραίο κόκκινο, κι αυτό το ξύλο με το πρόσφορο πόσο δύσκολο να φτιαχτεί, και τι να σημαίνει άραγε για σας;».

« Η μάνα μου θα χαιρόταν πολύ μαθαίνοντας πως σ’ αρέσουν οι εληές της. Τις φτιάχνει μόνη της, με τα χέρια της». Αυτή ήταν η πρόταση του Χρήστου στην εκδήλωση της προτιμησής μου για τις τσακιστές εληές απ’ τα άλλα φιλέματα, συνοδευτικά ενός τσίπουρου, στο εργαστήρι του. Αν μπορούσε κάποιος να δεί το ξύλινο κάστρο που έχει φτιάξει, ο ξυλουργός μαστρό-Χρήστος, στεγάζοντας τα παιχνίδια των παιδιών του, την γυναίκα του, τον ίδιο, και όχι, τον καλλιτέχνη με τις εκθέσεις, την Κωνσταντινούπολη, και το Κουγκενχάϊμ της Βενετίας, θα καταλάβαινε νομίζω αμέσως, πως ο μάστορας και το έργο του, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό απ' το πόσο χωρά μέσα στην καθημερινοτητά του, τα συναισθήματα και την ύπαρξη των άλλων.

Κάποια στιγμή η συζητησή μας περιστράφηκε γύρω από ένα «κοινό γνωστό» ο οποίος ανεχώρησε απ' τον κόσμο τούτο πρόσφατα. Βαθύτατα μοναχικός ο κοιμηθείς, με πληθώρα ελαττωμάτων ίσως, όπως όλοι μας έξαλλου, άφηνε περιθώρια μαύρου σχολιασμού. Ο Χρήστος διάλεξε να τον φωτίσει αναφερόμενος στις ωραίες στιγμές που αυτός ο μοναχικός ιδιόρυθμος αφηνότανε στα χέρια του ζωγράφου για να τον κουρέψει. Ο μάστορας και το έργο του δεν φτάνει να περιέχουν μέσα τους τα συναισθήματα και την ύπαρξη των άλλων. Χρεία έχει να τους φερθεί μ’ ευγένεια. Να δείξει μέσα από τη δική του πορεία απ’ το σκοτάδι στο φώς, τις δυνατότητες όλων μας. Που μας περιμένουν, Αιώνιες… προϋπάρχουσες, υπάρχουσες και ερχόμενες.

Βασισμένος στα όσα απεκόμισα από την συνάντηση με τον Χρήστο, θα ήθελα ν’ αποτολμήσω μιαν αυθαίρετη ερμηνεία, για τις «φλογίτσες» και το Φώς στο έργο του, προσπαθώντας να το ενσωματώσω - όπως πιστεύω αξίζει να κάνει ο κάθε θεατής της δουλειάς του- στη δική μου ζωή.

Γράφει ο/οι Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης στο «περί των Θείων ονομάτων» έργο του : «Καὶ αὐτὸς ὁ τῆς χειρίστης ζωῆς ἐφιέμενος ὡς ὅλως ζωῆς ἐφιέμενος καὶ τῆς ἀρίστης αὐτῷ δοκούσης κατ' αὐτὸ τὸ ἐφίεσθαι καὶ ζωῆς ἐφίεσθαι καὶ πρὸς ἀρίστην ζωὴν ἀποσκοπεῖν μετέχει τἀγαθοῦ». Γυριζοντάς το ελεύθερα στη γλώσσα μας, ο αμφιλεγόμενος άγιος Διονύσιος μας ψιθυρίζει αγαπητικά μέσα απ’ το βάθος των αιώνων, πως αυτός που επιθυμεί την χειρότερη ζωή, νομίζοντας πως ο πόθος του αυτός είναι ό,τι καλύτερο , δηλαδή ή όντως ζωή, στο βάθος της επιθυμίας του και πέρα απ’ την λάθος επιλογή του, κρύβεται η άσβεστη τάση του ανθρώπου, της μετοχής στον Θεό (τἀγαθοῦ) έστω και μ’ αυτό τον τρόπο.

Έχει ειπωθεί, ανάμεσα σε πολλά , πως μετάνοια είναι, η βαθειά επιθυμία του να υπάρχω με άλλο τρόπο. Αυτή την επιθυμία της ολότητας που ένοιωσε ο Άσωτος Υιός σαν κατάλαβε πως ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένα χοιροβοσκό που λιμοκτονούσε σε μια «ξένη-έρημη», του Έλλιοτ, χώρα. Και γυρίζοντας «σπίτι του» μέσα στην μουσική και τον χορό «καὶ ὡς ἐρχόμενος ἤγγισε τῇ οἰκίᾳ ἤκουσε συμφωνίας καὶ χορῶν» Λουκ. ιε’,25, ένοιωσε Ποιανού πραγματικά γιός ήταν. Ε, αυτή την υπερβατική μουσική δυνατότητα, και ολότητας ελπίδα, φωτίζουν σαν πρόσφορα-προσφορά, οι φλογίτσες του μαστρό-Χρήστου. Μάστορας, Μαϊστωρ, Μαέστρος.

Γεώργιος ο Χοιροβοσκός, έγραφεν
παραμονή της εορτής του Ασώτου,
(του και Χοιροβοσκού καλουμένου)
Κυριακής 20 του 2011.

Contestation

2011-02-09T22:01:00.003+02:00

[23.1.69] Είχα την ελπίδα ότι θα κατόρθωνα να τελειώσω ευπρεπώς αυτό το γράμμα, αλλά φαίνεται ότι έργο συντελεσμένο είναι γραφτό μου να μην κάνω ποτέ. Το κλείνω λοιπόν και σου το στέλνω για να μη μείνη στο συρτάρι μου ημιτελές, όπως τόσα άλλα.

Σ' ευχαριστώ για τις «Ακτίνες» πού έλαβα σήμερα τo πρωί. Με συνεκίνησε η επιστολή σου για τον μακαρίτη τον Πικιώνη, που τον σκέπτομαι τον τελευταίο καιρό πολύ. Και αυτά πού έκανε, και αυτά πού έγραφε, και αυτά πού αναζητούσε (αλλά και ή «εξαίσια νεκρική μορφή του, δείγμα αδιάψευστο του καλού αγώνος πού είχε αγωνισθή σε όλη του τη ζωή», όπως έγραφε ένας νεκρολόγος του) μας είναι ανεκτίμητα,σήμερα πού γίνεται ανάγκη επιτακτική, αν θέλουμε να επιζήσουμε, να ξαναβρούμε —ανάμεσα στη Σκύλλα μιας ξηράς και τυραννικής γεροντοκρατίας, ενός ασφυκτικού για τους νέους «πατερναλισμού»,• και στη Χάρυβδη της παραιτήσεως των πατέρων, της μεταβολής των πρεσβυτέρων σε ουραγούς και θλιβερούς μιμητάς μιας ακέφαλης νεολαίας— την Ιδέα και την οδό του «καλού γήρατος», του ωραίου ώριμάσματος του ανθρώπου. Αυτές οι μορφές των ωραίων γερόντων, των «καλόγερων», πού σαν τον ήλιο πού βασιλεύει μπορούν να καλλύνουν και να λούζουν με το διακριτικό και γαλήνιο πορφυρό φως τους τα υψηλά και τα ταπεινά, είναι ίσως το πιο πολύτιμο δίδαγμα για τους νέους μας και η πιο αποτελεσματική μορφή contestation του απρόσωπου και απάνθρωπου σύγχρονου πολιτισμού μας.

Με αγάπη και χίλιες συγγνώμες για τη φλυαρία μου
Δ. Γ. Κουτρουμπής.

Ελιμπίσθηκα το ανέφικτο

2011-01-28T00:21:00.004+02:00

Στο κάτω της γραφής, ένα Πικιώνη έχομε, δεν έχομε άλλον.
Φιλολόγους έχομε πολλούς.

Ανακούφιση

2011-01-20T23:00:00.000+02:00

«Είχε καλό καιρό σήμερα, και τ’ απόγεμα μια ψιλή υγρασία σχημάτισε ένα ελαφρό συννεφάκι , ήθελα να μείνω και μόνος μετά την πολυκοσμία της χθεσινής γιορτής. Πήγα μια βόλτα προς τα πάνω στ’ αμπέλια, άναψα τα καντηλάκια, και κάθισα να ιδώ την ανατολή του Φεγγαριού».

Ο φίλος μου ο π.Ι. μούφτιαξε το κέφι απ’ το τηλέφωνο με τις εικόνες που μετέφερε.Μιλήσαμε λίγο ακόμα για το κρασί και την ωρίμανση του και καληνυχτιστήκαμε.Πως γίνεται να μας ανακουφίζει ένα ελαφρό συννεφάκι; Μια νεφέλη κούφη.

H απλή τέχνη έχει ό,τι είναι προνόμιο μόνο των έργων των μεγάλων δασκάλων: Μια ψυχή ψυχές όλη γεμάτη… που θα μας έλεγε και ο Δ.Πικιώνης.

εξαλείφοντας την πικρία....

2010-12-31T19:16:00.002+02:00

Ο Χρόνος εκδικείται
εξαλείφοντας την πικρία....

Δράττομαι της ευκαιρίας να υπογραμμίσω τα λόγια αυτά του Μπερεκέτη, κατά κόσμον Γεωργίου Χατζημιχελάκη, του και συνθέτου.

Ηταν στα χίλια ενιακόσια ενενήντα κάτι που πλησίασα μουσικούς της δικής μου παράδοσης χωρίς να γνωρίζω πόσο αυτό θα μ’ επηρέαζε στη δική μου πορεία. Βέβαια όλοι αυτοί οι άνθρωποι ήσαν ή είχαν διαλέξει να γίνουν μουσικοί. Εμένα η δική μου κατεύθυνση ήταν άλλη. Αλλά οφείλω να ομολογήσω εκ των υστέρων πως δίχως αυτά τα πρόσωπα δεν θα μπορούσε η αναζητήσή μου να πάρει σχήμα και κατεύθυνση. Δίχως την δική τους προσφορά δεν θα πέρναγα ποτέ στην Λατρεία. Στα περί Θεού προλεγόμενα δηλαδή.

Τα πρόσωπα… τα πρόσωπα είναι ότι πιο σημαντικό. Η γνωριμία μαζί τους και οι επιρροές τους. Πως τρόπον τινά θα χωνέψεις τους Στρετίστας του Πετεφρή και τις γιορτές τους και θα τους αποδώσεις αργότερα εν ετέρα μορφή στην δική σου καθημερινή ζωή.

Ο Γιάννης ο Αρβανίτης, ο Στέλιος ο Κατσιάνης, ο Βασίλης ο Μπαραμπούτης,
Ο Φάνης ο Σουλακέλλης και τόσοι άλλοι ακόμα. Ο Κάρολος ο Κουκλάκης, η γυναίκα του η Ειρήνη, και εγώ, κάναμε κανονάρχημα –ακόμα το θυμάμαι- στο «τον νυμφώνα σου βλέπω» και συνεκινείτο το εκκλησίασμα. Ηταν η παρέα που εφιλοξενείτο σε δύο ψαλτήρια από τον Παναγιώτη -τον και «βλάχο» επονομαζόμενο- Παπά. Ησαν από τους καλύτερους στην Ελλάδα κι εγώ ήμουν τόσο άσχετος που νόμιζα πως όλοι ήσαν σαν κι αυτούς. Μικρός και αθώος!

Κάνω το λοιπόν κι εγώ δώρο την καταγραφή ενός εκ των καλάντων, τα οποία τραγουδάει ο Γιάννης ο Αρβανίτης στην εκτέλεση που μας χάρισε ο Μπερεκέτης. Την μεταγραφή έχει κάνει ο Διδάσκαλος Παναγιώτης Παπάς. Και λέγω Διδάσκαλος, για δύο –μη μουσικούς- λόγους.

Πρώτον, γιατί σαν είδε πως μ’ άρεσε το ψαλτήρι… με είπε: «Συ καμάριμ πρέπει να έλθεις στον σύλλογο του Κύρ Σίμωνα», και δεν σταμάτησε να μ’ ενοχλεί μέχρι που πήγα και γράφτηκα. Τα υπόλοιπα είναι μια άλλη ιστορία.

Βήτον, και σημαντικώτερον. Μου ζήτησε κάποτε να του φορμάρω το κομπιούτερ κι εγώ, ο βλάξ, δεν πήρα μπακ απ. Πατώντας το ντηλίτ, του έσβησα δύο χρόνων δουλειά στο συγκεκριμένο έργο (δύο τόμοι) του οποίου το κομμάτι, παρουσιάζεται εδώ. Σαν το κατάλαβε δεν μου είπε κουβέντα. Με ξεπροβόδισε μάλιστα δινοντάς μου δυο προσφοροκάρβελα απ’ αυτά που ζύμωνε τα Σάββατα.Υπερέβαλλε τον Χρόνο πρίν κάν προλάβουμε να πικραθούμε.

Με αγάπη το 2011, και όσο μπορούμε λιγότερη πικρία.

Γαλήνη στον γκρεμό.

2010-07-17T09:21:00.003+03:00

Στην κοινωνία της κυβερνητικής και της πλήξης όπου οι νέοι για να παραβιάσουν τις πόρτες της αίσθησης, παίζουν στις δημόσιες πλατείες τα «μυστήρια» της επανάστασης, τι απέγιναν άραγε, οι μακαρισμοί των φτωχών και των περιφρονημένων αυτού του κόσμου, η πρωτοκαθεδρία στον Παράδεισο του ληστή και η παρθενική καταξίωση της πόρνης;

Μέσα στο πλαίσιο αυτού του κρυστάλλινου παλατιού, με τα LCD και TFT παράθυρα, που με τόση μεγαλοφυϊα κατήγγειλε ο Ντοστογιέφσκη, του μαθηματικοποιημένου, προγραμματισμένου και ρυθμισμένου από έννοιες όπως η παραγωγικότητα, η οικονομική ανάπτυξη, τα κάθε είδους δικαιώματα του κόσμου, η παράβαση δεν είναι ο ορθολογισμός, αλλά ο άνθρωπος στην ακόρεστη δίψα του να βρίσκεται επέκεινα.

«Αρνιόμαστε» έλεγε μια επιγραφή στο Odeon, τον Μάη του 68, να μας αποθηκεύουν στις πολυκατοικίες, να μας απογράφουν, να μας κάνουν κατήχηση, να μας κοπαδιάζουν, να μας φουσκώνουν στα λόγια…να μας τηλεκατευθύνουν… να μας κάνουν καρτέλλες … και στις τηλεοράσεις του 2010 καλοαναθρεμμένοι και καλοθρεμένοι «κύριοι» -πολλοί απ’ τους οποίους νόμισαν στα νειάτα τους (τον Μάη του 68 ίσως;) πως τα καθαρής ισχύος αιτηματά τους ήσαν η Ελευθερία - στο κύριο ερώτημα «Ελευθερία ή αναγκαιότητα;» απαντούν: «αναγκαιότητα».Ανάγκη να υπάρχει ένα σύστημα ελέγχου του χάους και του θανάτου τελικώς, ενώ η ελευθερία παραμένει άφαντη.

Η κατάρρευση της πατρότητας…!

Κάθε πατρική αυθεντία , κάτω από την επίδραση του Χέγκελ και του Μάρξ γίνεται αισθητή σαν σχέση «κυρίου –δούλου». Και ευνουχίζει τον «δούλο-υιό» διδασκοντάς τον να συνεχίσει να βλέπει τον κόσμο έτσι, προτού πεθάνει πνιγμένη στα ίδια της τα αίματα.

Ο Ντοστογιέφσκη έχει περιγράψει στους Καραμάζοφ αυτόν τον θάνατο αλλά και την ανάσταση, υπό συνθήκες, μιας άλλης πατρότητας. Περιγράφει μια τραγωδία που συναντιέται με την τραγωδία αυτού του ιδίου, του συγγραφέα Ντοστογιέφσκη, που ο πατέρας του ήταν ένας ακόλαστος αφέντης, και οι χωρικοί του, τον δολοφόνησαν τελικά συντρίβοντας τα γεννητικά του όργανα με μια πέτρα. Οι στάρτσι της Όπτινα και ο άγιος Τύχων του Ζαντόσκ τον οδήγησαν ν’ ανακαλύψη μια άλλη πατρότητα. Αυτήν που συμβούλευε ο Αιγύπτιος αββάς (πατέρας) Ποιμένας… «μη δίνης εντολές, νάσαι παράδειγμα, όχι νομοθέτης». Ο πανίσχυρος εξαναγκασμός στον οποίο ένας τέτοιος, πολύ σπάνιος «πατέρας», υποβάλλει με το παράδειγμα του, δεν ευνουχίζει, είναι απλά και μόνο ό,τι μας χρειάζεται για να περάσουμε από το στάδιο του δούλου, βαδίζοντας αργά προς την ελευθερία. Γιατί αργά βαδίζει ο Χριστός.

Για το λόγο αυτό μέσα στους Αδελφούς Καραμάζοφ αντιπαραβάλλεται στην πατροκτόνα επανάσταση η παρουσία του «πατέρα» Ζωσιμά σαν φώς γιατριάς. Η σχέση κυρίου – σκλάβου αντιστρέφεται, όχι στα επίπεδα μιας αδελφοσύνης που έχει εγκαταλειφθή στον εαυτό της, δηλαδή σε μια δημοκρατική αποδοχή γενικών και γήινων αρχών, το κοινωνικό εξ άλλου είναι μια διάσταση του προσωπικού και όχι το αντίστροφο, αλλά κατ’ εικόνα της Τριάδος, στα όρια του Μυστηρίου του Πατέρα που «γεννά» τον Υιό Του για ν’ αναπαυθεί σε Αυτόν το Πνεύμα της Ζωής. Δηλαδή ό Ένας μέσα στον Άλλο.

Πρέπει να παραδεχθώ –όσο κι αν αυτό με ξεβολεύει- πως μια πρόοδος που δεν προσανατολίζεται στην ανάσταση των πάντων, δεν είναι παρά μια διαδοχή από δολοφονίες. Γαλήνη στον γκρεμό.

Μαργαριτάρια από Χοίρους.

2010-02-20T10:06:00.000+02:00

.

To σουηδικό ανσάμπλ Flaskkvartetten ( Κουαρτέττο των Χοίρων) έχει ηχογραφήσει τον δίσκο με τον γενικό τίτλο Parlor Fran Svin(Μαργαριτάρια από Χοίρους).Το κομμάτι του δίσκου «Βρεγμένη γυναίκα ή Γυναίκα στην βροχή;» έχει χορογραφήσει,ο επίσης σουηδός, Μάτς Εκ.

In a world of fugitives
The person taking the opposite direction
Will appear to run away*.

T.S.Elliot
*The Family Reunion, Part II, SceneII.

Η αγάπη - Κυριακή της Απόκρεω.

2010-02-06T19:46:00.006+02:00

Είναι η αγάπη και πάλι πού αποτελεί το θέμα της Κυριακής της Απόκρεω. Ευαγγελικό ανάγνωσμα της μέρας είναι η παραβολή του Χριστού για την Τελευταία Κρίση (Ματθ. 25, 31-46).

Όταν ο Χριστός θα έρθει να μας κρίνει ποιό θα είναι το κριτήριο Του; Η παραβολή μας δίνει την απάντηση: η αγάπη — όχι ένα απλό ανθρωπιστικό ενδιαφέρον για μια αφηρημένη δικαιοσύνη και για κάποιους, ανώνυμους «φτωχούς», αλλά η συγκεκριμένη και προσωπική αγάπη για τον άνθρωπο, για κάθε ανθρώπινο πρόσωπο με το οποίο ο Θεός με φέρνει σε επαφή στη ζωή μου. Αυτή η διάκριση είναι πολύ σημαντική γιατί σήμερα όλο και περισσότεροι χριστιανοί έχουν την τάση να ταυτίζουν τη χριστιανική αγάπη με τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές φροντίδες. Με άλλα λόγια, έχουν την τάση να μετατοπίζουν το ενδιαφέρον από το μοναδικό πρόσωπο και το μοναδικά προσωπικό προορισμό του στις ανώνυμες οντότητες όπως είναι οι «τάξεις» οι «φυλές» κ.λ.π.

Όχι ότι αυτές οι φροντίδες είναι λανθασμένες. Είναι φανερό ότι οι χριστιανοί μέσα στην πορεία της ζωής τους, μέσα στις ευθύνες τους σαν πολίτες, σαν επαγγελματίες κ.λ.π., καλούνται να φροντίζουν, όσο οι δυνατότητες και η κατανόηση τους επιτρέπουν περισσότερο, για μια δίκαιη, σταθερή και γενικά πιο ανθρώπινη κοινωνία. Όλα αυτά, σίγουρα, προέρχονται από τη χριστιανική αγάπη. Αλλά η χριστιανική αγάπη, αυτή καθαυτή είναι κάτι διαφορετικό και αυτή η διαφορά θα γίνει κατανοητή και θα διαφυλαχθεί αν η Εκκλησία διατηρήσει τη μοναδική αποστολή της και δε γίνει μια συνηθισμένη «κοινωνική υπηρεσία» που ασφαλώς δεν είναι στη φύση της.

Η χριστιανική αγάπη είναι η «δυνατή αδυνατότητα» να βλέπω το Χριστό στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου, οποιοσδήποτε κι αν «είναι αυτός, και τον οποίο ό Θεός, μέσα στο αιώνιο και μυστηριώδες σχέδιο Του, έχει αποφασίσει να φέρει μέσα στη ζωή μου έστω και για λίγες στιγμές• να τον φέρει κοντά μου όχι σαν μια ευκαιρία για «καλή πράξη» ή για εξάσκηση της φιλανθρωπίας μου, αλλά σαν αρχή μιας αδιάκοπης συντροφιάς μέσα στον ίδιο το Θεό.

Αληθινά τι άλλο είναι αγάπη παρά αυτή η μυστηριώδης δύναμη πού ξεπερνάει το τυχαίο και το εξωτερικό στον «άλλο» — ξεπερνάει δηλαδή την εξωτερική του εμφάνιση, την κοινωνική του θέση, την εθνική του καταγωγή, τη διανοητική του ικανότητα — και φτάνει στην ψυχή του, τη μοναδική και μοναδικά προσωπική «ρίζα» της ανθρώπινης ύπαρξης, το αληθινό κομμάτι του Θεού μέσα του;

Aν o Θεός αγαπάει κάθε άνθρωπο είναι ακριβώς γιατί Αυτός μόνο γνωρίζει τον ατίμητο και απόλυτα μοναδικό θησαυρό, την «ψυχή» ή το «πρόσωπο», πού έδωσε στον κάθε άνθρωπο.

H χριστιανική αγάπη λοιπόν είναι η συμμετοχή σ' αυτή τη θεϊκή γνώση, είναι το δώρο αυτής της θεϊκής αγάπης. Δεν υπάρχει «απρόσωπη» αγάπη γιατί αγάπη είναι η υπέροχη ανακάλυψη του «προσώπου» στον «άνθρωπο», η ανακάλυψη του συγκεκριμένου και μοναδικού προσώπου μέσα στο σύνολο γενικά. Είναι η ανακάλυψη σε κάθε άνθρωπο αυτού που τον κάνει «αξιαγάπητο» και που είναι δοσμένο από το Θεό.

Από αυτή την άποψη η χριστιανική αγάπη είναι μερικές φορές το αντίθετο από την «κοινωνική δραστηριότητα» με την οποία συχνά σήμερα ταυτίζεται ο Χριστιανισμός. Για έναν άνθρωπο με κοινωνική δραστηριότητα το αντικείμενο της αγάπης δεν είναι το «πρόσωπο» αλλά ό «άνθρωπος», μια δηλαδή αφηρημένη μονάδα μιας, όχι λιγότερο, αφηρημένης «ανθρωπότητας». Αλλά για το Χριστιανισμό, ο άνθρωπος είναι «αξιαγάπητος» ακριβώς γιατί είναι πρόσωπο. Εκεί το πρόσωπο χάνεται μέσα στον άνθρωπο• εδώ ως άνθρωπος θεωρείται μόνο το πρόσωπο. Ο «κοινωνικός εργάτης» δεν ενδιαφέρεται για τα συγκεκριμένα πρόσωπα και άνετα τα θυσιάζει για το «γενικό συμφέρον».

Ο Χριστιανισμός μπορεί να φαίνεται ότι είναι — και σε μερικές περιπτώσεις πραγματικά είναι — μάλλον διστακτικός για αυτή την αόριστη «ανθρωπότητα», αλλά διαπράττει θανάσιμη αμαρτία εναντίον του εαυτού του κάθε φορά πού αδιαφορεί και δεν αγαπάει το συγκεκριμένο πρόσωπο. Η κοινωνική δραστηριότητα είναι πάντοτε «φουτουριστική» στην προσέγγιση της. Ενεργεί πάντα στο όνομα της δικαιοσύνης, του νόμου, της ευτυχίας πού πρόκειται να έρθει, να κερδηθεί. Ο Χριστιανισμός ελάχιστα ενδιαφέρεται γι’ αυτό το προβληματικό μέλλον αλλά βάζει όλη την έμφαση στο τώρα, πού είναι ο μόνος αποφασιστικός χρόνος για αγάπη. Οι δυο αυτές στάσεις δεν αποκλείουν η μια την άλλη αλλά δεν πρέπει να συγχέονται.

Οι χριστιανοί βεβαιότατα, έχουν ευθύνες απέναντι «στον κόσμο τούτο» και πρέπει να τις εκπληρώσουν. Ακριβώς αυτή είναι η περιοχή της «κοινωνικής δραστηριότητας» πού ανήκει εντελώς στον «κόσμο τούτο». Οπωσδήποτε όμως η χριστιανική αγάπη σκοπεύει πέρα από τον «κόσμο τούτο». Είναι αυτή η ίδια μια ακτίνα, μια εκδήλωση της Βασιλείας του θεού υπερβαίνει καί συντρίβει όλους τους περιορισμούς, όλες τις «συνθήκες» του κόσμου τούτου διότι το κίνητρο της, ό σκοπός της καθώς και ή ολοκλήρωση της είναι στο Θεό. Και ξέρουμε ότι ακόμα, και σ' αυτόν τον κόσμο που «έν τώ πονηρώ κείται» η μόνη νίκη πού διαρκεί και μεταμορφώνει είναι η νίκη της αγάπης. Η πραγματική αποστολή της Εκκλησίας είναι να υπενθυμίζει στον άνθρωπο την προσωπική του αγάπη και την κλήση του, πού είναι να πλημμυρίσει τον αμαρτωλό κόσμο μ' αυτή την αγάπη.

Η παραβολή για την Τελευταία Κρίση αναφέρεται στη χριστιανική αγάπη. Δεν είμαστε όλοι καλεσμένοι να δουλέψουμε για την «ανθρωπότητα», όμως ο καθένας μας έχει λάβει το δώρο και τη χάρη της αγάπης του Χριστού. Ξέρουμε ότι όλοι οι άνθρωποι τελικά έχουν ανάγκη άπ' αυτή την προσωπική αγάπη, έχουν ανάγκη να τους αναγνωρίζεται δηλαδή η μοναδικότητα της ψυχής τους στην οποία αντανακλάται όλη η ομορφιά της δημιουργίας μ' ένα ξεχωριστό τρόπο.

Ξέρουμε ακόμα ότι οι άνθρωποι βρίσκονται «εν φυλακή», είναι «πεινώντες και διψώντες» ακριβώς γιατί τους λείπει αυτή η προσωπική αγάπη. Τέλος ξέρουμε ότι όσο στενά και περιορισμένα καί αν είναι τα πλαίσια της προσωπικής μας ύπαρξης ο καθένας από μας δημιουργήθηκε υπεύθυνος για μια μικρή θέση στη Βασιλεία του Θεού, και έγινε υπεύθυνος εξαιτίας αυτού του δώρου της αγάπης του Χριστού. Έτσι είτε έχουμε είτε δεν έχουμε αποδεχτεί αυτή την ευθύνη, είτε αγαπήσαμε είτε αρνηθήκαμε την αγάπη, πρόκειται να κριθούμε. Γιατί «έφ' όσον έποιήσατε ένί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, έμοί έποιήσατε» (Ματθ. 25,40).

Πέτρος Λαμπαδάριος – Ακατάληπτον Εστί. Ερμηνεύει η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία με διευθυντή τον Λυκούργο Αγγελόπουλο.

Αγαπώντας την Ελλάδα.

2010-01-30T14:57:00.004+02:00

Η σκέψη της και οι εικόνες της με βοηθούν να νικώ
την αηδία και την ακηδία του καιρού.

Η θέα της από τα βράχια τα ερημικά, με κάνει να
μην αισθάνομαι μοναξιά και ν’ αγαπώ την μοναχικοτητά μου.

Κι άς μην μπορεί κανείς να εξηγήσει επιστημονικά, τι είναι Ελληνας,
και τι τα κόκκαλα τα ιερά.

Ετσι δημιουργώ σιγά σιγά μια συλλογικότητα. Από το «όστις απωλέσει
ένεκεν εμού… νεκρός ήν και ανέζησε και απολωλώς ήν και ευρέθη».

Στο νοτιά πάνω, ο Αβλέμονας. Στον βοριά κάτω, το Διακόφτι . Ειδωμένα απ’ τον Αη Γιώργη στα Κύθηρα. Παραμονή της γιορτής μου, του ασώτου!

Η ηλιοσκαμμαγγισμένη Ήπειρος

2010-01-06T01:30:00.002+02:00

[…]Όπως όταν τύχει να περάσει κάποτε μπροστά μας μια πολύ ωραία γυναίκα, ξέχωρα όμως ωραία, σκαλοπάτια ωραία πάνω απ’ τις άλλες, μοναδικιά, ηλιοσκάμαγγη ή ηλιοσκαμμαγγισμένη (όπως θα την έλεγαν, με μια σπαθάτη λέξη, στην Ήπειρο) και μπορεί, από παλιά διαβάσματα, να νεκραναστηθεί μέσα μας ενδεχόμενα το σαστισμένο ρώτημα του χορού, στο δραματικό ποίημα του Μίλτωνα Samson Agonistes, μπροστά στο πέρασμα της Δαλιδάς

But who is this, what thing of sea or land;[…]

Ζ.Λορεντζάτος, «στου τιμονιού τ’ αυλάκι», σελ.146.

Το ξελόγιασμα.

Θεογέφυρο.

Η Ευδοξία του Κατσούλη στέλνει χαιρετίσματα στην μακαρίτισσα την Τσιβή ( Παρασκευή). «Με τα πρόβατα γεννηθήκαμε, με τα πρόβατα θα πεθάνουμε».
Στο βάθος η Μονή των Αγίων Πατέρων.

Ο Κύριος από κεί μας βλέπει.

Ένας φίλος που παριστάνει την χαλκομανία, αιώνες τώρα. Ο Ευφρόσυνος ο μάγειρος!

Το παραπόρτι του Παραδείσου.

Η ωραία Ζίτσα. Του Δημήτρη του Μέγα.

Με τα κρασιά θυμάμαι πάντα τον Μπερεκέτη. Και πίνω χαμογελώντας, λίγη Κυρά-Φροσύνη.

Η θέα απ’ το πασαλίκι της Κόνιτσας.

Μικρό εκκλησάκι στο φαράγγι.

Μικρό Πάπιγκο. Είναι ωραία τα μικρά!

Σραόσα τσέντο περ τσέντο…Ο μπατζανάκης μου χαμογέλασε από μακριά!

Στη Μολυβδοσκέπαστο φθάσαμε την ώρα που σήμαινε το τάλαντο για τον εσπερινό. Στην άλλη μεριά του ποταμού αρχίζει η Αλβανία. Σαν νήπια που παίζουν ζητήσαμε ν’ ανέβουμε στο ψαλτήρι. Ανάμεσα σ’ όλα τ’ άλλα παιδικά κατορθώματα κανοναρχίσαμε το δοξαστικό του εσπερινού… των Αγίων Νηπίων.

Στην λίμνη…

…Θυμήθηκα τους μπζαράδες. Τον Πετεφρή, και τον Γιαννο-γούφα… που γιορτάζει.

Την επαύριον Φωνή Κυρίου επι των υδάτων βόα λέγουσα… «ώρα να κοιμηθούμε»…μονολόησα, έχων κατά νούν τας μελλούσας γενέσθαι συζητήσεις μετά του Κουκουζέλους, του Αρτεμίου. Προς τούτο, δαμιζάνα πεντόκιλη με τσίπουρο ηπειρώτικο ανεπαύετο στο τραπέζι της κουζίνας.

σκαμάγγι = τολύπη καθαρού βάμβακος έτοιμη πρός νήσιν. Δημητράκος ( γειά σου Κουκουζέλη αθάνατε).