11.9.11, Ωρα: 6:54 μμ

Στην σκιά ενός ανθρώπου
που περπατά κάτω από τον ήλιο,
κρύβονται περισσότερα αινίγματα
από όσα υπάρχουν σε όλες τις θρησκείες.
Περασμένες, τωρινές και μελλούμενες!
Giorgio De Chirico.


Μου έγραφε καιρό πριν ο thas…

[…]Είναι συγκινητικό να παραλαμβάνεις τη δισκοθήκη κάποιου, ιδίως αν πρόκειται για βινύλια τα οποία έχουν αυτή την υλική υπόσταση. Δεν είναι το ίδιο με τα cd, ας πούμε. Με τους δίσκους αισθάνεσαι το χαρτί του εξωφύλλου, βλέπεις τη φθορά του, σκέφτεσαι τη θυσία που μάλλον χρειάστηκε για να αποκτηθεί κάποτε, την προσδοκία να σου αρέσει... τέτοιες σκέψεις κάνω και συγκινούμαι... δεν ξέρω τι και πώς, ίσως να σκέφτομαι και τον εαυτό μου μικρό να κάνει τα ίδια πράγματα, μια εποχή αθωότητας που πέρασε ανεπιστρεπτί. Παρελθοντολογώ όμως και δεν πρέπει.[…]


Η θυσία των δίσκων

Η αγορά των δίσκων ήταν μια θυσία με έντονα συμβολικό περιεχόμενο. Το βινύλιο ήταν το εξαγνιστικό υλικό που ένωνε τα όνειρα και τις απορίες μιας παρέας, και σε ότι ενώνει υπάρχει πάντα κάποια αίσθηση του ιερού, έστω και διαταραγμένη τραγικά πολλές φορές.

Οι συζητήσεις μας σχολιάζοντας εξώφυλλα δίσκων αφορούσαν το πως επικοινωνούσαν οι δημιουργοί τους μεταξύ τους,αλλά και εμείς με αυτούς. Ποιό κίνητρο οδηγούσε τον εικονοκλάστη τελωνικό μοναχό (Θελόνιους Μόνκ) να διαλέξει για εξώφυλλο του δίσκου του το έργο του Ντε Κίρικο «ο Προφήτης»! Kι όποιος ξέρει πόσο απομονωμένα και περιθωριακά δημιούργησε ο Μόνκ θα ξέρει επίσης πως δεν είναι μόνο ένα τυχαίο λογοπαίγνιο το επιθετό του. Πού συναντιόντουσαν ο Προφήτης του Ντε Κίρικο της scuola metafisicα με τον μεγαλόσωμο και τελωνικά διαταραγμένο Μόνκ; Εμάς γιατί μας γοήτευε; Αργότερα κατάλαβα πως όλοι τους ζητούσαν να ζήσουν κάτι απόλυτο με έντονο τρόπο। Κάτι που να τους υπερβαίνει αλλά να ναι δικό τους συνάμα! Θέλανε να ζήσουν την Ζωή πέρα απ’ την ίδια τη ζωή τους. Το ίδιο θέλαμε και εμείς.

Κάποιοι δεν μεγαλώσαμε με τραγικούς, κλασσική παιδεία, ή τον Παπαδιαμάντη στο προσκεφάλι μας. Μεγαλώσαμε παίζοντας σε μια πλατεία, ακούγοντας δίσκους σχεδόν κάθε βράδυ και τραγουδώντας ό,τι ακούγαμε να παίζει ένα όργανο. Για να επικοινωνήσεις αυτοσχεδιάζοντας χρειάζεται να μιλάς μια γλώσσα. Το πιο δύσκολο όργανο – καθόλου παράδοξα - είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Κι αυτό ψηλαφίζεται ίσως , αλλά δεν αποτυπώνεται, ούτε περιέχεται σε δίσκο –ή άλλα αποθηκευτικά μέσα- ολοκληρωτικά. Οι δίσκοι ήταν τα πρώτα βιβλία μας σ’ αυτό το δημόσιο σχολείο που δεν τελειώνει ποτέ. Ας τα χαρούν κι άλλοι. First things first!

Η φθορά των εξωφύλλων.

Τον ίδιο περίπου καιρό της επικοινωνίας μας με τον thas, εκοιμήθη η μητέρα του Θ. Στην κηδεία δημιούργησε μια ανάστασιμη διάθεση, η εικόνα κάποιων ανθρώπων που τους έχει χωρίσει η διαφορετική πορεία μέσα στα χρόνια, οι ανθρώπινες καταστάσεις, οι διαφορετικές ερμηνείες και ακούσματα δίσκων, μεταφορικά πάντα, να βρίσκονται όλοι μαζί ξανά ενωμένοι μπροστά στο τελικό μυστήριο της Ζωής. Γιατί βέβαια, ο θάνατος είναι - ανάμεσα και σ’ άλλα - το ερώτημα, του τι ζωή μπορεί να έχει ο ήχος που θα παραχθεί με υλικό την φθορά και την σιωπή; Τώρα θυμήθηκα πως φιληθήκαμε με τον thas, χωρίς ν’ αλλάξουμε λέξη. Πολυλογώ όμως και δεν πρέπει. Misterioso!



Πληροφοριακά

Το κομμάτι αντανακλά την επιρροή της πεντατονικής κλίμακας στον Monk. Την εκτιμησή του δηλαδή στον Ντεμπυσσύ και τους Ιμπρεσιονιστές. Στο βίντεο αναγνωρίζω τον ένα από τους δυο πιανίστες που παίζουν το Misterioso. Είναι ο Τόμυ Φλάναγκαν. Μουστάκι, καραφλίτσα, και μπλέ σκούρο σακκάκι. Αγαπημένος μου πιανίστας των εφηβικών χρόνων. Μαύρος με Ιρλανδέζικο ονοματεπώνυμο! Ολόκληρο το ντοκυμαντέρ του Κλίντ Ηστγουντ με θέμα την ζωή του Μόνκ, μπορείς να το δείς εδώ.

Γεώργιος Χοιροβοσκός