Γεώργιος Χοιροβοσκός , 29/1/11 10:43
Καλημέρα κουκ.Τράβηξα αρκετές φωτογραφίες μιας και το επιτρέπανε. Απο τα ζωγραφικά μέχρι τ' αρχιτεκτονικά και την αλληλογραφία. Θα σου στείλω μερικές.
Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο. Ελεύθερα πάρετε ό,τι θέλετε. Και να σας στείλω και την φωτό. Φυσικά δεν συμφωνώ με τον Περικλή Γιαννόπουλο και την υπεροχή των Ελλήνων έναντι των φραγκοπιθήκων. Αν ζούσε σήμερα μάλλον θα την κοπανούσε με βάρκα από τον Σκαραμαγκά για την Εσπερία, προκειμένου να γλιτώσει από τα υποκείμενα.Όχι τα νεωτερικά. Απλά, τα υποκείμενα.
Ωραίο θέμα για συζήτηση. Σε καμμιά εικοσαριά χρόνια αν έχω κατανοήσει κάτι απο τον Γρηγόριο Παλαμά και τον Άγιο Μάξιμο ίσως μπορέσω ν’ απευθυνθώ αυθάδικα στον ιμάμη της περιοχής των Πατησίων ρωτώντας τον: «Συνεργεία, μαστοράντζες, έχετε δοκιμάσει να ξεκουνήσετε αρχαία πέτρα;».
Υ.Γ. Τα αεροπλάνα προς την εσπερία με τα υπέρλαμπρα, πλην εκτυφλωτικά φώτα βρίθουν καθημερινά (από την έναρξη της κρίσης) θιασωτών του Γιαννόπουλου, οι οποίοι ως είθισται είναι βασιλικότεροι του βασιλέως...
Ανώνυμος , 5/2/11 00:10
Παράκληση να ανέβουν, εί δυνατόν, κάποιες φωτό απο τα ζωγραφικά του, τα οποία είναι υπέροχα (σχεδόν Cezanne...) και ακριβοθώρητα.
Γεώργιος Χοιροβοσκός , 6/2/11 20:08
Γειά σου φίλε Λοξία, Ούτε κι εγώ ξέρω, άν υπάρχει, τέτοιο κείμενο του Κουτρουμπή. Ο μόνος που θα ξέρει θα είναι ο κύριος Δημήτρης Μ.Οχι ο Κουτρουμπής φυσικά:). Για ρωτησέ τον εσύ, που είσαι πιό κοντά στην πληροφόρηση απο μένα:)
Ο Γιαννόπουλος πρέπει νάτανε πολύ ευαίσθητος και ίσως για αυτό να μήν άντεξε την πίεση των ιδεών και των συναισθημάτων του, τα οποία δεν ενοούσαν να πραγματωθούν.
Ανώνυμε, Θα το κοιτάξω άν και δεν το υπόσχομαι.
Νόστος , 11/2/11 15:38
Ο Πικιώνης δάσκαλος και φίλος και παρηγοριά και περηφάνια. Περηφάνια που ένας τέτοιος άνθρωπος βγήκε ανάμεσά μας, φίλος και παρηγοριά γιατί ανέκαθεν ήταν βάλσαμο, ανάπαυση και παραμυθία τα έργα του, οι συνθέσεις οι όγκοι, οι ρυθμοί, ταπεινά και ποιητικά πάντα. Ντρέπομαι, αλλά στην ουσία δεν γνωρίζω τις καταπληκτικές ζωγραφιές του. Βεβαίως γνωρίζουμε όλοι πόσο κοντά ήταν στην ζωγραφική απ’ τις απείρου κάλους πέτρινες συνθέσεις του. Αλλά εδώ μιλάμε για έναν κατ’ εξοχήν ζωγράφο! Είδα πολύ ωραία πράγματα στο βίντεο και θα σπεύσω στην έκθεση. Ευχαριστώ (κι εγώ με την σειρά μου).
Νόστος , 20/3/11 00:56
Βλέποντας την έκθεση για τον Πικιώνη στο Μ. Μπενάκη, ξεκαθάρισα κάποια ζητήματα που μένανε σε εκκρεμότητα καιρό. Θα προσπαθήσω να τα διατυπώσω εδώ για όποιον ενδιαφέρεται. Ο Πικιώνης, άνθρωπος και δημιουργός εξαιρετικού ήθους, ανάστημα σπάνιο, ειλικρινής και ταπεινός εργάτης της τέχνης του, ήταν μεγαλύτερος ζωγράφος απ’ ό,τι αρχιτέκτονας. Για την ακρίβεια μάλιστα, πολλές φορές ο ζωγράφος υπονόμεψε τον αρχιτέκτονα! Έχουμε δηλαδή έναν πολύ καλό αρχιτέκτονα, έναν άνθρωπο ακέραιο, με όραμα το οποίο – αφού βρει τον βηματισμό του – υπηρετεί με συνέπεια και ταλέντο, μόνος στον δικό του δρόμο, μακριά από τους συρμούς της εποχής. Δεν έχουμε έναν αρχιτέκτονα που φτιάχνει αριστουργήματα, έχουμε κάποιον που έχει αριστουργηματικές λεπτομέρειες στα καθ’ όλα ενδιαφέροντα που φτιάχνει. Ο Πικιώνης δεν κάνει πραγματικά μεγάλη αρχιτεκτονική: χτίζει συμπαθητικά ή ωραία πράγματα, ζεστά και φιλικά κτίρια, που μπροστά στον μέσο όρο της εποχής είναι εξαιρετικά, αλλά στην ουσία φτιάχνει σ’ όλη του τη ζωή το ίδιο πράγμα, σχεδόν το ίδιο κτίριο. Χτίζει παλιά κτίρια! Χτίζει δηλαδή, κτίρια που θέλει να φαίνονται παλιά – πράγμα που μου φαίνεται απαράδεχτο αρχιτεκτονικά – και κάποιες φορές το καταφέρνει σε απόλυτο σχεδόν βαθμό! Τις περισσότερες φορές όμως, σώζει κατ’ εμέ την κατάσταση, προσθέτοντας στοιχεία δηλωτικά της εποχής του. Εκτός από δύο περιπτώσεις – τουλάχιστον αυτές γνωρίζω εγώ – όπου και αναπτύσσεται πλήρως το πρόβλημά του. Η μία είναι η αριστουργηματική δουλειά στα δρομάκια για την Ακρόπολη και του Φιλοπάππου. Φτιάχνει παλιά, καταπληκτικά πλακόστρωτα• αλλά παντελώς παλιά. Ευτυχώς για εμάς και την Ακρόπολη που υπάρχει ένας Πικιώνης και προσεγγίζει με αυτόν τον τρόπο το ζήτημα: δεν τολμώ να φανταστώ πως θα ήταν η ανάβαση στον ιερό βράχο με τα δρομάκια να αυθαδιάζουν από το τσιμέντο και τον μοντερνισμό. Η δουλειά του (και το «κόλλημά» του) εδώ υπηρετεί απόλυτα θετικά τους σκοπούς του έργου. Αξεπέραστη, ποιητική προσέγγιση, καταπληκτικές συνθέσεις και ρυθμοί, απόλυτο δέσιμο με το περιβάλλοντα χώρο τον οποίον κοσμεί και με κανένα τρόπο δεν βιάζει. Θα θεωρούσα μεγάλο δημιουργό όποιον είχε κάνει στη ζωή του αυτό και μόνο το έργο. (Συνεχίζεται)
Νόστος , 20/3/11 00:58
(Συνέχεια) Η άλλη περίπτωση είναι ο Λουμπαρδιάρης. Ένας ναός που επίσης φαίνεται παλιός. Όταν στα νιάτα μου τον είχα πρωτοδεί, με μια πρώτη ματιά νόμιζα πως βλέπω ένα κτίσμα τουλάχιστον της Τουρκοκρατίας! Ποτέ δεν μου άρεσε πολύ ο Λουμπαρδιάρης. Θεωρώ πως είναι ένα μέτριο κτίριο με πολύ φλυαρία και κάποιο δήθεν στην προσπάθεια να δείξει παλιό. Ναι, έχει αρετές στη λιθοδομή που σε κάποια σημεία είναι εξαιρετική, αλλά είναι και φορτωμένος με λεπτομέρειες σαν παλιά, κουραστική δαντέλα. Ας δούμε το αέτωμα του ναού: μια πυκνή, φλύαρη, επιτηδευμένη σύνθεση, που για μένα με κανένα τρόπο δεν λειτουργεί αρχιτεκτονικά. Αν όμως δούμε το ίδιο αέτωμα στα σχέδια, στην έκθεση, έχουμε κάτι τελείως άλλο: ένα εξαιρετικό σχέδιο! Αυτή τη σύνθεση όμως, που τόσο όμορφα απεικονίζεται στο σχέδιο, αν την φτιάξουμε κτίσμα έχουμε μια αποτυχία. Κατά τη γνώμη μου εδώ, ο ζωγράφος έχει παρασύρει τον αρχιτέκτονα… Εν παρόδω, να σημειώσω πως αν ο Λουμπαρδιάρης είναι λαμπρή εξαίρεση στην απαράδεκτη ναοδομία της εποχής του (και της δικής μας), αυτό τον κάνει καλύτερο κτίριο, μόνο συγκριτικά. Για όποιον αφηρημένο, να συμπληρώσω πως έχοντας μια λαμπρή παράδοση ναοδομίας, δεν έχουμε το δικαίωμα να κτίζουμε στους σύγχρονους καιρούς αυτά τα ανοσιουργήματα που βλέπουμε. Και δικαιολογίες δεν υπάρχουν! Ξαναγυρνώ στην έκθεση και βλέπω πολλά πάρα πολύ καλά σχέδια – ζωγραφική σπουδαία, φτιαγμένα για να εικονίσουν αυτό που θα κτιστεί. Αλλά αυτό που κτίζεται είναι συνήθως πολύ λιγότερο ως αρχιτεκτόνημα, του σχεδίου του ως ζωγραφική. Και κάτι χαρακτηριστικό της προσέγγισης του Πικιώνη: συνήθως οι αρχιτέκτονες στα σχέδιά τους εικονίζουν καθαρά το μελλοντικό κτίριο και για να ζωντανέψουν λίγο το σχέδιο ή να διασκεδάσουν την απόλυτη καθαρότητα των γραμμών του, προσθέτουν και …λίγο περιβάλλον – ένα δεντράκι, μιαν ανθρώπινη φιγούρα – και συχνά κι αυτά παντελώς σχηματικά. Ο Πικιώνης φτιάχνει σχέδια στον αντίποδα. Σχεδιάζει ένα φυσικό περιβάλλον πλούσιο και ζωντανό, μέσα στο οποίο εντάσσει ή και κρύβει τα κτίσματά του! Τα οποία, όπως λέγαμε, δείχνουνε και παλιά. Είναι σαν να έχει πάρει το μπλοκ του της ζωγραφικής και έχει σχεδιάσει εκ του φυσικού κάποια κτίσματα. Ανάμεσα σε αυτά τα σχέδια βρίσκει κανείς μικρά αριστουργήματα! Και ανάμεσα στην άλλη ζωγραφική δουλειά του, επίσης. Η έκθεση αυτή μου έδειξε έναν ζωγράφο Πικιώνη, μεγαλύτερο του αρχιτέκτονα.
12 Σχόλια
-
kukuzelis , 28/1/11 22:49
-
Γεώργιος Χοιροβοσκός , 29/1/11 10:43
-
Φειδίας Μπουρλάς , 29/1/11 18:14
-
Γεώργιος Χοιροβοσκός , 29/1/11 21:21
-
ΑΝΠ , 1/2/11 14:49
-
Γεώργιος Χοιροβοσκός , 1/2/11 19:39
-
τουπίκλην λοξίας , 3/2/11 18:08
-
Ανώνυμος , 5/2/11 00:10
-
Γεώργιος Χοιροβοσκός , 6/2/11 20:08
-
Νόστος , 11/2/11 15:38
-
Νόστος , 20/3/11 00:56
-
Νόστος , 20/3/11 00:58
Σχολιάστε ...Ωραίο το βίντεο. Και τα υπόλοιπα. Μερσί.
Καλημέρα κουκ.Τράβηξα αρκετές φωτογραφίες μιας και το επιτρέπανε.
Απο τα ζωγραφικά μέχρι τ' αρχιτεκτονικά και την αλληλογραφία.
Θα σου στείλω μερικές.
Συγχαρητήρια γιὰ τὴν ἀνάρτησι. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἀπαλλοτριώσω τὴν φωτογραφία τοῦ βιβλίου μὲ τὸ αὐτόγραφο-ἀφιέρωσι τοῦ Περικλῆ Γιαννόπουλου (δὲν ξέρω ἂν ὑπάρχῃ σὲ ὑψηλότερη ἀνάλυσι), καθ᾿ ὅτι συλλέγω μανιωδῶς ὁτιδήποτε ἀφορᾷ στὸν ἄνδρα.
(Ἐπισκέφθηκα καὶ ἐγὼ τὴν θαυμάσια ἔκθεσι (Μουσεῖον Μπενάκη, Πειραιῶς 138 -προλαβαίνετε!), ἀλλὰ δὲν ἔβγαλα φωτογραφίες. Ἡ δική μου συνεισφορὰ στὴν μνήμη τοῦ Δημήτρη Πικιώνη.)
Φειδία,
Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο. Ελεύθερα πάρετε ό,τι θέλετε. Και να σας στείλω και την φωτό. Φυσικά δεν συμφωνώ με τον Περικλή Γιαννόπουλο και την υπεροχή των Ελλήνων έναντι των φραγκοπιθήκων. Αν ζούσε σήμερα μάλλον θα την κοπανούσε με βάρκα από τον Σκαραμαγκά για την Εσπερία, προκειμένου να γλιτώσει από τα υποκείμενα.Όχι τα νεωτερικά. Απλά, τα υποκείμενα.
Ωραίο θέμα για συζήτηση. Σε καμμιά εικοσαριά χρόνια αν έχω κατανοήσει κάτι απο τον Γρηγόριο Παλαμά και τον Άγιο Μάξιμο ίσως μπορέσω ν’ απευθυνθώ αυθάδικα στον ιμάμη της περιοχής των Πατησίων ρωτώντας τον: «Συνεργεία, μαστοράντζες, έχετε δοκιμάσει να ξεκουνήσετε αρχαία πέτρα;».
Αγαπητέ Γεώργιε,
καλήν εσπέρα.
Θυμάσαι την επιστολή (;) του Δημήτρη Κουτρουμπή για τον κεκοιμημένο Πικιώνη κατά την εξόδιο;
Ευκαιρία να ζηλέψω το Κλεινόν Άστυ, να τι σου προσφέρει...
Αντώνης εκ Γρεβενών (ΧΡΟΝΙΚΑ)
Γειά σου Αντώνη,
Οχι δεν το γνωρίζω κάν σαν γεγονός.
Καταλαβαίνω πάντως πως όλοι γνωριζόντουσαν μεταξύ τους.
Ναι το κλεινόν άστυ προσφέρει αυτές τις ευκαιρίες;-)
Πολύ ωραίο το ποστ. Πού το βρίσκουμε το κείμενο του Κουτρουμπή;
Τσίμπησα...
Υ.Γ. Τα αεροπλάνα προς την εσπερία με τα υπέρλαμπρα, πλην εκτυφλωτικά φώτα βρίθουν καθημερινά (από την έναρξη της κρίσης) θιασωτών του Γιαννόπουλου, οι οποίοι ως είθισται είναι βασιλικότεροι του βασιλέως...
Παράκληση να ανέβουν, εί δυνατόν, κάποιες φωτό απο τα ζωγραφικά του, τα οποία είναι υπέροχα (σχεδόν Cezanne...) και ακριβοθώρητα.
Γειά σου φίλε Λοξία,
Ούτε κι εγώ ξέρω, άν υπάρχει, τέτοιο κείμενο του Κουτρουμπή. Ο μόνος που θα ξέρει θα είναι ο κύριος Δημήτρης Μ.Οχι ο Κουτρουμπής φυσικά:). Για ρωτησέ τον εσύ, που είσαι πιό κοντά στην πληροφόρηση απο μένα:)
Ο Γιαννόπουλος πρέπει νάτανε πολύ ευαίσθητος και ίσως για αυτό να μήν άντεξε την πίεση των ιδεών και των συναισθημάτων του, τα οποία δεν ενοούσαν να πραγματωθούν.
Ανώνυμε,
Θα το κοιτάξω άν και δεν το υπόσχομαι.
Ο Πικιώνης δάσκαλος και φίλος και παρηγοριά και περηφάνια.
Περηφάνια που ένας τέτοιος άνθρωπος βγήκε ανάμεσά μας, φίλος και παρηγοριά γιατί ανέκαθεν ήταν βάλσαμο, ανάπαυση και παραμυθία τα έργα του, οι συνθέσεις οι όγκοι, οι ρυθμοί, ταπεινά και ποιητικά πάντα.
Ντρέπομαι, αλλά στην ουσία δεν γνωρίζω τις καταπληκτικές ζωγραφιές του. Βεβαίως γνωρίζουμε όλοι πόσο κοντά ήταν στην ζωγραφική απ’ τις απείρου κάλους πέτρινες συνθέσεις του. Αλλά εδώ μιλάμε για έναν κατ’ εξοχήν ζωγράφο! Είδα πολύ ωραία πράγματα στο βίντεο και θα σπεύσω στην έκθεση. Ευχαριστώ (κι εγώ με την σειρά μου).
Βλέποντας την έκθεση για τον Πικιώνη στο Μ. Μπενάκη, ξεκαθάρισα κάποια ζητήματα που μένανε σε εκκρεμότητα καιρό. Θα προσπαθήσω να τα διατυπώσω εδώ για όποιον ενδιαφέρεται.
Ο Πικιώνης, άνθρωπος και δημιουργός εξαιρετικού ήθους, ανάστημα σπάνιο, ειλικρινής και ταπεινός εργάτης της τέχνης του, ήταν μεγαλύτερος ζωγράφος απ’ ό,τι αρχιτέκτονας. Για την ακρίβεια μάλιστα, πολλές φορές ο ζωγράφος υπονόμεψε τον αρχιτέκτονα!
Έχουμε δηλαδή έναν πολύ καλό αρχιτέκτονα, έναν άνθρωπο ακέραιο, με όραμα το οποίο – αφού βρει τον βηματισμό του – υπηρετεί με συνέπεια και ταλέντο, μόνος στον δικό του δρόμο, μακριά από τους συρμούς της εποχής. Δεν έχουμε έναν αρχιτέκτονα που φτιάχνει αριστουργήματα, έχουμε κάποιον που έχει αριστουργηματικές λεπτομέρειες στα καθ’ όλα ενδιαφέροντα που φτιάχνει.
Ο Πικιώνης δεν κάνει πραγματικά μεγάλη αρχιτεκτονική: χτίζει συμπαθητικά ή ωραία πράγματα, ζεστά και φιλικά κτίρια, που μπροστά στον μέσο όρο της εποχής είναι εξαιρετικά, αλλά στην ουσία φτιάχνει σ’ όλη του τη ζωή το ίδιο πράγμα, σχεδόν το ίδιο κτίριο. Χτίζει παλιά κτίρια! Χτίζει δηλαδή, κτίρια που θέλει να φαίνονται παλιά – πράγμα που μου φαίνεται απαράδεχτο αρχιτεκτονικά – και κάποιες φορές το καταφέρνει σε απόλυτο σχεδόν βαθμό! Τις περισσότερες φορές όμως, σώζει κατ’ εμέ την κατάσταση, προσθέτοντας στοιχεία δηλωτικά της εποχής του.
Εκτός από δύο περιπτώσεις – τουλάχιστον αυτές γνωρίζω εγώ – όπου και αναπτύσσεται πλήρως το πρόβλημά του. Η μία είναι η αριστουργηματική δουλειά στα δρομάκια για την Ακρόπολη και του Φιλοπάππου. Φτιάχνει παλιά, καταπληκτικά πλακόστρωτα• αλλά παντελώς παλιά. Ευτυχώς για εμάς και την Ακρόπολη που υπάρχει ένας Πικιώνης και προσεγγίζει με αυτόν τον τρόπο το ζήτημα: δεν τολμώ να φανταστώ πως θα ήταν η ανάβαση στον ιερό βράχο με τα δρομάκια να αυθαδιάζουν από το τσιμέντο και τον μοντερνισμό.
Η δουλειά του (και το «κόλλημά» του) εδώ υπηρετεί απόλυτα θετικά τους σκοπούς του έργου. Αξεπέραστη, ποιητική προσέγγιση, καταπληκτικές συνθέσεις και ρυθμοί, απόλυτο δέσιμο με το περιβάλλοντα χώρο τον οποίον κοσμεί και με κανένα τρόπο δεν βιάζει. Θα θεωρούσα μεγάλο δημιουργό όποιον είχε κάνει στη ζωή του αυτό και μόνο το έργο. (Συνεχίζεται)
(Συνέχεια) Η άλλη περίπτωση είναι ο Λουμπαρδιάρης. Ένας ναός που επίσης φαίνεται παλιός. Όταν στα νιάτα μου τον είχα πρωτοδεί, με μια πρώτη ματιά νόμιζα πως βλέπω ένα κτίσμα τουλάχιστον της Τουρκοκρατίας! Ποτέ δεν μου άρεσε πολύ ο Λουμπαρδιάρης. Θεωρώ πως είναι ένα μέτριο κτίριο με πολύ φλυαρία και κάποιο δήθεν στην προσπάθεια να δείξει παλιό. Ναι, έχει αρετές στη λιθοδομή που σε κάποια σημεία είναι εξαιρετική, αλλά είναι και φορτωμένος με λεπτομέρειες σαν παλιά, κουραστική δαντέλα.
Ας δούμε το αέτωμα του ναού: μια πυκνή, φλύαρη, επιτηδευμένη σύνθεση, που για μένα με κανένα τρόπο δεν λειτουργεί αρχιτεκτονικά. Αν όμως δούμε το ίδιο αέτωμα στα σχέδια, στην έκθεση, έχουμε κάτι τελείως άλλο: ένα εξαιρετικό σχέδιο! Αυτή τη σύνθεση όμως, που τόσο όμορφα απεικονίζεται στο σχέδιο, αν την φτιάξουμε κτίσμα έχουμε μια αποτυχία. Κατά τη γνώμη μου εδώ, ο ζωγράφος έχει παρασύρει τον αρχιτέκτονα…
Εν παρόδω, να σημειώσω πως αν ο Λουμπαρδιάρης είναι λαμπρή εξαίρεση στην απαράδεκτη ναοδομία της εποχής του (και της δικής μας), αυτό τον κάνει καλύτερο κτίριο, μόνο συγκριτικά. Για όποιον αφηρημένο, να συμπληρώσω πως έχοντας μια λαμπρή παράδοση ναοδομίας, δεν έχουμε το δικαίωμα να κτίζουμε στους σύγχρονους καιρούς αυτά τα ανοσιουργήματα που βλέπουμε. Και δικαιολογίες δεν υπάρχουν!
Ξαναγυρνώ στην έκθεση και βλέπω πολλά πάρα πολύ καλά σχέδια – ζωγραφική σπουδαία, φτιαγμένα για να εικονίσουν αυτό που θα κτιστεί. Αλλά αυτό που κτίζεται είναι συνήθως πολύ λιγότερο ως αρχιτεκτόνημα, του σχεδίου του ως ζωγραφική.
Και κάτι χαρακτηριστικό της προσέγγισης του Πικιώνη: συνήθως οι αρχιτέκτονες στα σχέδιά τους εικονίζουν καθαρά το μελλοντικό κτίριο και για να ζωντανέψουν λίγο το σχέδιο ή να διασκεδάσουν την απόλυτη καθαρότητα των γραμμών του, προσθέτουν και …λίγο περιβάλλον – ένα δεντράκι, μιαν ανθρώπινη φιγούρα – και συχνά κι αυτά παντελώς σχηματικά. Ο Πικιώνης φτιάχνει σχέδια στον αντίποδα. Σχεδιάζει ένα φυσικό περιβάλλον πλούσιο και ζωντανό, μέσα στο οποίο εντάσσει ή και κρύβει τα κτίσματά του! Τα οποία, όπως λέγαμε, δείχνουνε και παλιά. Είναι σαν να έχει πάρει το μπλοκ του της ζωγραφικής και έχει σχεδιάσει εκ του φυσικού κάποια κτίσματα.
Ανάμεσα σε αυτά τα σχέδια βρίσκει κανείς μικρά αριστουργήματα! Και ανάμεσα στην άλλη ζωγραφική δουλειά του, επίσης. Η έκθεση αυτή μου έδειξε έναν ζωγράφο Πικιώνη, μεγαλύτερο του αρχιτέκτονα.
<< Επιστροφή